PM Kisan 21th installment date 2025: अखेर तारीख ठरली! 19 नोव्हेंबरला ₹2000 खात्यात जमा होणार, पण ‘हे’ 3 काम केले का? संपूर्ण A-Z माहिती

शेतकरी मित्रांनो, नमस्कार!

संपूर्ण देशातील शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत आनंदाची बातमी आहे. आपण सर्वजण ज्याची आतुरतेने वाट पाहत होतो, त्या PM Kisan 21th installment date 2025 ची घोषणा अखेर झाली आहे. केंद्र सरकारकडून मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, या 21 व्या हप्त्याचे ₹2000 थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा होणार आहेत.

पण थांबा! पैसे जमा होणार ही बातमी जितकी आनंदाची आहे, तितकीच महत्त्वाची एक चेतावणीसुद्धा आहे. लाखो शेतकरी असे आहेत ज्यांनी एक छोटीशी चूक केली, ज्यामुळे त्यांचे मागील हप्ते अडकले आहेत. हा 21 वा हप्ता तुमच्या खात्यात 100% जमा व्हावा, यासाठी तुम्ही ‘ते’ एक महत्त्वाचे काम पूर्ण केले आहे का? ते काम म्हणजे pm kisan ekyc.

या लेखात, आपण फक्त तारीख आणि पैशांबद्दल बोलणार नाही, तर एक ‘तज्ञ मार्गदर्शक’ म्हणून मी तुम्हाला सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत संपूर्ण प्रक्रिया समजावून सांगणार आहे. तुमचा pm kisan payment का अडकतो? eKYC म्हणजे नक्की काय आणि ते कसे करायचे? नवीन नोंदणी कशी करावी? तुमचे नाव यादीत आहे की नाही हे कसे तपासावे? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे तुम्हाला येथे मिळतील. हा लेख पूर्ण वाचा, म्हणजे तुमचे हक्काचे पैसे तुमच्या खात्यात नक्की जमा होतील.

PM किसान योजना 21 वा हप्ता: सर्वात मोठी बातमी (Latest Update)

शेतकरी बंधूंनो, सर्वात आधी ती बातमी ज्याची आपण सगळे वाट पाहत होतो. PM किसान सन्मान निधी योजनेचा 21 वा हप्ता शेतकऱ्यांच्या खात्यावर वर्ग करण्याची तारीख निश्चित झाली आहे.

19 नोव्हेंबर 2025 रोजी, देशाचे पंतप्रधान स्वतः एका कार्यक्रमाद्वारे ही रक्कम देशभरातील करोडो शेतकऱ्यांच्या खात्यात एकाच क्लिकवर हस्तांतरित करतील. पण, या करोडो शेतकऱ्यांच्या यादीत तुमचे नाव असणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. आणि त्यासाठीच खालील माहिती तुमच्यासाठी ‘लाईफलाईन’ ठरू शकते.

‘PM किसान सन्मान निधी’ योजना नक्की आहे तरी काय? (Scheme Analysis)

अनेक नवीन शेतकरी बांधव या योजनेशी जोडले जात आहेत. त्यामुळे, आपण थोडक्यात पण महत्त्वाचे मुद्दे समजून घेऊया की ही योजना काय आहे. तुम्ही जुने लाभार्थी असाल, तरीही हे वाचणे महत्त्वाचे आहे, कारण नियमांमधील छोटे बदल तुमच्या फायद्याचे ठरू शकतात.

H3: योजनेचा मुख्य उद्देश (Objective)

पंतप्रधान किसान सन्मान निधी (PM-KISAN) ही केंद्र सरकारची 100% अर्थसहाय्य असलेली योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील अल्पभूधारक आणि अत्यल्प भूधारक शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक आधार देणे हा आहे. शेतीसाठी लागणाऱ्या बियाणे, खते, औषधे आणि इतर खर्चांसाठी त्यांना कोणाकडून कर्ज घ्यावे लागू नये, यासाठी हा थेट आर्थिक हातभार लावला जातो.

H3: योजनेचे स्वरूप आणि फायदे (Scheme Benefits)

• वार्षिक 6000 रुपये: या योजनेअंतर्गत, पात्र शेतकरी कुटुंबाला दरवर्षी ₹6000 ची आर्थिक मदत मिळते.
• तीन हप्ते: ही रक्कम एकाच वेळी न देता, ₹2000 च्या तीन समान हप्त्यांमध्ये विभागून दिली जाते (दर 4 महिन्यांनी एक हप्ता).
• थेट खात्यात जमा: यातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे पैसे कोणत्याही मध्यस्थाशिवाय (No Middleman) थेट शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात (DBT) जमा होतात. यामुळे भ्रष्टाचार पूर्णपणे टळतो.

21 वा हप्ता मिळवण्यासाठी 3 ‘महा-महत्त्वाच्या’ गोष्टी (The E-E-A-T Check)

एक तज्ञ म्हणून माझा सल्ला ऐका. सरकारने योजना सुरू केली, पैसेही दिले, पण जर ते तुमच्यापर्यंत पोहोचलेच नाहीत, तर त्या योजनेचा काय फायदा? PM Kisan 21th installment date 2025 ला पैसे मिळवण्यासाठी, 19 नोव्हेंबर 2025 पूर्वी तुमच्या रेकॉर्डमध्ये या 3 गोष्टी ‘OK’ आहेत का, हे आजच तपासा. अनेक शेतकरी इथेच चुकतात.

H3: 1. पीएम किसान eKYC (PM Kisan eKYC) – सर्वात महत्त्वाचे!

गेल्या एका वर्षापासून सरकार सातत्याने ‘eKYC’ बद्दल सांगत आहे. eKYC (Electronic Know Your Customer) म्हणजे ‘तुमची इलेक्ट्रॉनिक ओळख पडताळणी’. यामुळे सरकारला खात्री पटते की, ज्या व्यक्तीला पैसे मिळत आहेत, ती व्यक्ती खरोखरच पात्र शेतकरी आहे आणि हयात आहे. यामुळे बोगस लाभार्थी (Fake Beneficiaries) आपोआप बाहेर पडतात.

eKYC पूर्ण आहे की नाही हे कसे तपासावे?

1. सर्वात आधी PM Kisan च्या अधिकृत पोर्टलवर जा. (लिंक खाली FAQs मध्ये दिली आहे)
2. ‘Farmers Corner’ मध्ये ‘eKYC’ या पर्यायावर क्लिक करा.
3. तुमचा आधार नंबर टाका आणि ‘Search’ बटण दाबा.
4. जर ‘eKYC is already done‘ असा मेसेज आला, तर अभिनंदन! तुम्हाला काळजी करण्याचे कारण नाही.
5. जर ‘Record Not Found’ किंवा ‘eKYC is not done’ असे दिसले, तर तुम्हाला ते लगेच पूर्ण करावे लागेल.

eKYC करण्याचे 2 सोपे मार्ग:

मार्ग 1: मोबाईलवरून (OTP द्वारे – 1 मिनिटात)

• जर तुमचा मोबाईल नंबर तुमच्या आधार कार्डशी लिंक असेल, तरच हा मार्ग वापरा.
• PM Kisan पोर्टलवर ‘eKYC’ वर क्लिक करा.
• आधार नंबर टाका. तुमच्या आधार-लिंक्ड मोबाईलवर एक OTP येईल.
• तो OTP टाकून ‘Submit’ करा. तुमचे eKYC पूर्ण होईल.

मार्ग 2: CSC सेंटर (बायोमेट्रिक द्वारे)

• जर तुमचा मोबाईल आधारशी लिंक नसेल, किंवा OTP येत नसेल, तर घाबरू नका.
• तुमच्या जवळच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ (CSC Center) वर जा.
• त्यांना सांगा की PM Kisan चे बायोमेट्रिक eKYC करायचे आहे.
• ते तुमच्या बोटाचा ठसा (Thumb Impression) घेऊन तुमचे eKYC 5 मिनिटांत पूर्ण करतील. यासाठी ते ₹15 ते ₹20 इतके नाममात्र शुल्क घेऊ शकतात.

H3: 2. बँक खात्याशी आधार लिंक (Aadhaar-Bank Account Linking – NPCI Mapping)

हा दुसरा मोठा ‘ट्रॅप’ आहे. अनेक शेतकऱ्यांना वाटते की, त्यांचे आधार कार्ड बँक खात्याला लिंक आहे. पण सरकारचे पैसे ‘DBT’ द्वारे NPCI (National Payments Corporation of India) च्या माध्यमातून येतात. तुमचे खाते ‘NPCI मॅप्ड’ असणे गरजेचे आहे.

हे कसे तपासावे?

• तुमचे बँक पासबुक अपडेट करा. त्यावर ‘Aadhaar Seeded’ किंवा ‘DBT Enabled’ असा शिक्का आहे का ते पहा.
• सर्वात सोपा मार्ग: तुमच्या बँकेच्या शाखेत जा आणि मॅनेजरला विचारा, “माझे हे खाते PM Kisan साठी NPCI/DBT ला मॅप केलेले आहे का?”
• जर नसेल, तर तिथल्या तिथे एक ‘DBT/NPCI Linking Form’ भरून द्या. हे काम 24 ते 48 तासांत होते.

तज्ञाचा सल्ला (Expert Tip): अनेक शेतकऱ्यांची 2-3 बँकांमध्ये खाती असतात. पण पैसे फक्त त्याच खात्यात जमा होतील, जे खाते NPCI ला ‘शेवटचे’ लिंक (Latest Linked Account) झाले असेल. त्यामुळे, तुमचे जे खाते चालू आहे, तेच लिंक असल्याची खात्री करा.

H3: 3. जमिनीच्या नोंदी (Land Seeding)

तुम्ही खरोखरच शेतकरी आहात आणि तुमच्या नावावर शेतजमीन आहे, हे सरकारला पटवून द्यावे लागते. यालाच ‘Land Seeding’ म्हणतात. तुमच्या 7/12 किंवा 8-अ च्या उताऱ्याची पडताळणी तुमच्या कृषी कार्यालयामार्फत होणे गरजेचे आहे.

हे कसे तपासावे?

1. PM Kisan पोर्टलवर ‘Know Your Status’ (तुमचे स्टेटस पहा) या पर्यायावर जा.
2. तुमचा रजिस्ट्रेशन नंबर टाकून लॉग इन करा. (रजिस्ट्रेशन नंबर कसा शोधायचा हेही पुढे सांगितले आहे).
3. तुमचे ‘Beneficiary Status’ उघडेल.
4. त्यामध्ये ‘Land Seeding‘ या पर्यायासमोर ‘Yes‘ (हिरव्या रंगात) लिहिलेले असणे अनिवार्य आहे.
5. जर तिथे ‘No’ (लाल रंगात) लिहिले असेल, तर 21 वा हप्ता 100% अडकणार.

Land Seeding ‘No’ असल्यास ‘Yes’ कसे करावे?

• घाबरण्याचे कारण नाही. हा प्रशासकीय भाग आहे.
• तुमचा ताजा 7/12 उतारा, 8-अ, आधार कार्ड, आणि बँक पासबुकची झेरॉक्स घ्या.
• या सर्व कागदपत्रांसह तुमच्या गावातील ‘कृषी सहाय्यक’ (Agriculture Assistant) किंवा ‘तलाठी’ (Talathi) यांना भेटा.
• त्यांना सांगा की, PM Kisan पोर्टलवर माझे ‘Land Seeding’ हे ‘No’ दाखवत आहे, ते कृपया ‘Yes’ करा.
• ते तुमच्या कागदपत्रांची पडताळणी करून तहसील किंवा कृषी कार्यालयातून तुमचा डेटा व्हेरिफाय करतील आणि तुमचे स्टेटस ‘Yes’ होईल.

तुमचे नाव यादीत आहे का? PM Kisan Payment Status कसे तपासावे? (Step-by-Step Guide)

19 नोव्हेंबर 2025 ला पैसे जमा होण्याआधीच, सरकार सर्व पात्र शेतकऱ्यांची एक ‘लाभार्थी यादी’ (Beneficiary List) जाहीर करते. तसेच, तुम्ही तुमचे वैयक्तिक ‘लाभार्थी स्टेटस’ (Beneficiary Status) सुद्धा तपासू शकता. हे कसे करायचे ते पाहूया.

H3: पद्धत 1: लाभार्थी यादी (Beneficiary List) तपासणे

या यादीत तुमच्या गावातील सर्व पात्र शेतकऱ्यांची नावे असतात.

Step 1: PM Kisan च्या अधिकृत वेबसाईटवर जा. (pmkisan.gov.in)

Step 2: ‘Farmers Corner’ या विभागात खाली स्क्रोल करा आणि ‘Beneficiary List‘ या बटनावर क्लिक करा.

Step 3: एक नवीन पेज उघडेल. तिथे तुमचे राज्य (State), जिल्हा (District), तालुका (Sub-District), ब्लॉक (Block) आणि तुमच्या गावाचे नाव (Village) निवडा.

Step 4: सर्व माहिती अचूक भरल्यानंतर ‘Get Report‘ या बटनावर क्लिक करा.

Step 5: तुमच्या गावातील सर्व पात्र शेतकऱ्यांची यादी तुमच्यासमोर दिसेल. या यादीत तुमचे नाव शोधा. जर नाव असेल, तर तुम्ही 21 व्या हप्त्यासाठी पात्र आहात (जर वरील 3 गोष्टी पूर्ण असतील तर).

H3: पद्धत 2: लाभार्थी स्टेटस (Beneficiary Status) तपासणे – (सर्वात महत्त्वाचे)

ही पद्धत तुम्हाला तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती, पैसे कुठपर्यंत आले, का अडकले, याची संपूर्ण माहिती देते. pm kisan payment तपासण्यासाठी हाच सर्वोत्तम मार्ग आहे.

Step 1: PM Kisan पोर्टलवर ‘Farmers Corner’ मध्ये ‘Know Your Status‘ या बटनावर क्लिक करा.

Step 2: एक नवीन पेज उघडेल. इथे तुम्हाला तुमचा ‘Registration Number‘ (नोंदणी क्रमांक) आणि दिलेला ‘Captcha’ कोड टाकावा लागेल.

पण माझा Registration Number काय आहे? (How to Find Registration Number)

घाबरू नका. त्याच पेजवर वरच्या बाजूला ‘Know your Registration No.‘ असा एक पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा. तुम्ही तुमचा आधार नंबर किंवा मोबाईल नंबर टाकून तुमचा रजिस्ट्रेशन नंबर शोधू शकता.

Step 3: रजिस्ट्रेशन नंबर आणि Captcha टाकून ‘Get OTP‘ म्हणा. तुमच्या PM Kisan शी लिंक असलेल्या मोबाईलवर OTP येईल. तो OTP टाका.

Step 4: ‘Get Data’ वर क्लिक करताच तुमचे संपूर्ण ‘Beneficiary Status’ उघडेल. हेच तुमचे रिपोर्ट कार्ड आहे!

स्टेटसमध्ये काय तपासावे? (Expert Analysis)

• Personal Information: तुमचे नाव, आधार नंबर बरोबर आहे का ते पहा.
• Eligibility Status: इथे ‘Eligible‘ (पात्र) असेच दिसले पाहिजे.
• eKYC Done: ‘Yes‘ दिसले पाहिजे.
• Aadhaar Bank Account Seeding Status: ‘Yes‘ दिसले पाहिजे.
• Land Seeding: ‘Yes‘ दिसले पाहिजे.
• Latest Installment Details: इथे तुमचा 20 वा हप्ता कधी आला, आणि 21 व्या हप्त्यासाठी काय स्टेटस आहे ते दिसेल. जर 21 व्या हप्त्यासमोर ‘FTO (Fund Transfer Order) is Generated‘ किंवा ‘RFT (Request For Transfer) Signed by State‘ असे दिसत असेल, तर समजा तुमचे पैसे 19 नोव्हेंबरला 100% जमा होणार!
• जर ‘Payment Stopped by State‘ किंवा ‘FTO will not be Processed‘ असे दिसत असेल, तर समजा तुमच्या eKYC, Land Seeding किंवा Bank Linking मध्ये प्रॉब्लेम आहे. लगेच कृषी कार्यालयात संपर्क साधा.

PM Kisan साठी नवीन शेतकरी नोंदणी कशी करावी? (Step-by-Step ‘How To Apply’ Guide)

जर तुम्ही शेतकरी आहात, पण अजूनही या योजनेचा लाभ घेत नाही आहात, तर तुम्ही तुमचे वार्षिक ₹6000 चे नुकसान करत आहात. नवीन नोंदणी प्रक्रिया खूप सोपी झाली आहे. तुम्ही स्वतः मोबाईलवरून किंवा CSC सेंटरवरून अर्ज करू शकता.

H3: नवीन अर्जासाठी पात्रता काय आहे? (Eligibility Criteria)

एक ‘तपासनीस’ (Fact-Checker) म्हणून सांगायचे तर, अनेकजण अर्ज करतात, पण अपात्र (In-eligible) ठरतात. त्यामुळे आधी पात्रता तपासा:

कोण पात्र आहे? (Who is Eligible?)

• ज्यांच्या नावावर शेतजमीन (7/12 किंवा 8-अ) आहे, असे सर्व शेतकरी कुटुंब (पती, पत्नी आणि 18 वर्षांखालील मुले).
• जमीन किती आहे (1 एकर, 2 एकर) याची अट आता काढून टाकण्यात आली आहे. तुमच्या नावावर कितीही जमीन असली, तरी तुम्ही पात्र आहात.

कोण अपात्र आहे? (Who is NOT Eligible?) – हे महत्त्वाचे!

• ज्यांच्या कुटुंबातील (पती, पत्नी) कोणीही सरकारी नोकरदार (गट-ड/MTS सोडून) आहे.
• जे आयकर (Income Tax) भरतात.
• ज्यांना दरमहा ₹10,000 पेक्षा जास्त पेन्शन मिळते (स्वातंत्र्यसैनिक वगळून).
• जे डॉक्टर, इंजिनिअर, वकील, CA यांसारख्या व्यावसायिक पदावर (Professional) आहेत.
• जे माजी किंवा आजी मंत्री, खासदार, आमदार, महापौर, जिल्हा परिषद अध्यक्ष आहेत.

(टीप: कृपया खोटी माहिती देऊन अर्ज करू नका. सरकार कधीही वसुली (Recovery) करू शकते.)

H3: आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents List)

अर्ज करण्यापूर्वी ही ‘चेकलिस्ट’ तयार ठेवा:

1. आधार कार्ड (सर्वात महत्त्वाचे – मोबाईल नंबर लिंक असल्यास उत्तम).
2. 7/12 आणि 8-अ उतारा (तुमच्या नावावर जमीन असल्याचा पुरावा).
3. बँक पासबुक (Aadhaar-NPCI लिंक असलेले).
4. रेशन कार्ड (कुटुंब पुरावा म्हणून).
5. एक पासपोर्ट साईज फोटो (ऑफलाईन अर्जासाठी).

H3: ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? (Online Application Process)

Step 1: PM Kisan च्या अधिकृत वेबसाईटवर (pmkisan.gov.in) जा.

Step 2: ‘Farmers Corner’ मध्ये ‘New Farmer Registration‘ वर क्लिक करा.

Step 3: तुमचा ‘Rural Farmer’ (ग्रामीण) की ‘Urban Farmer’ (शहरी) हा पर्याय निवडा. आधार नंबर, मोबाईल नंबर टाका आणि तुमचे राज्य निवडून ‘Get OTP’ म्हणा.

Step 4: OTP व्हेरिफाय करा. पुन्हा एकदा eKYC साठी आधार OTP येईल, तो टाका.

Step 5: आता तुमच्यासमोर एक मोठा फॉर्म उघडेल. तुमची बरीचशी माहिती (नाव, पत्ता) आधारवरून आपोआप आलेली असेल.

Step 6: तुम्हाला तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव, कॅटेगरी (SC/ST/General), जमिनीची माहिती (7/12 गट नंबर, क्षेत्र) ही सर्व माहिती काळजीपूर्वक भरायची आहे.

Step 7: सर्वात महत्त्वाचे: तुम्हाला तुमचा 7/12 उतारा आणि 8-अ यांची PDF फाईल (200 KB पेक्षा कमी) बनवून ‘Upload’ करावी लागेल.

Step 8: ‘Save’ बटनावर क्लिक करा. तुमचा अर्ज यशस्वीरित्या दाखल होईल आणि तुम्हाला एक ‘Farmer ID’ किंवा ‘Registration Number’ मिळेल. तो जपून ठेवा.

H3: ऑफलाईन अर्ज कसा करावा? (Offline Application Process)

जर तुम्हाला ऑनलाईन प्रक्रिया किचकट वाटत असेल, तर सरळ तुमच्या जवळच्या CSC (आपले सरकार सेवा) केंद्रात जा. वर दिलेली सर्व कागदपत्रे (Original) सोबत घेऊन जा. तिथला ऑपरेटर तुमचा फॉर्म 10-15 मिनिटांत भरून देईल आणि तुम्हाला त्याची पोचपावती (Receipt) देईल.

तज्ञाचा सल्ला: अर्ज केल्यानंतर तुमचे काम संपत नाही. तुमचा अर्ज आधी तालुका/तहसील स्तरावर आणि मग जिल्हा स्तरावर मंजूर (Approve) व्हावा लागतो. याला 1 ते 3 महिने लागू शकतात. तुम्ही तुमचे ‘Beneficiary Status’ नियमितपणे तपासत रहा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs) – तुमची प्रत्येक शंका दूर होईल!

एक ‘मार्गदर्शक’ म्हणून, मला माहित आहे तुमच्या मनात अजूनही काही प्रश्न असतील. मी त्या सर्व प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे येथे देत आहे.

प्रश्न 1: PM Kisan 21th installment date 2025 नक्की कोणती आहे?

उत्तर: भारत सरकारने अधिकृतपणे घोषित केल्यानुसार, PM Kisan 21th installment date 2025 ही 19 नोव्हेंबर 2025 आहे. याच दिवशी ₹2000 चा 21 वा हप्ता देशभरातील पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा केला जाईल.

प्रश्न 2: माझे pm kisan ekyc मोबाईलवरून होत नाही, OTP येत नाही, काय करू?

उत्तर: हा खूप लोकांचा प्रश्न आहे. याचे 2 मुख्य कारणे असू शकतात: 1. तुमचा मोबाईल नंबर आधार कार्डशी लिंक नसेल. 2. PM Kisan पोर्टलवर तांत्रिक अडचण (Server issue) असू शकतो. उपाय: सर्वात सोपा आणि 100% यशस्वी होणारा उपाय म्हणजे, वेळ न घालवता जवळच्या CSC सेंटर (आपले सरकार केंद्र) वर जा. तिथे तुमच्या बोटाचा ठसा (Biometric) वापरून तुमचे eKYC 5 मिनिटांत पूर्ण होईल. 19 नोव्हेंबरची वाट पाहू नका, हे काम आजच करा.

प्रश्न 3: माझे pm kisan payment आले नाही, पण इतरांचे आले. काय करावे?

उत्तर: जर तुमचा हप्ता अडकला असेल, तर सर्वात आधी तुमचे ‘Beneficiary Status’ (वर सांगितल्याप्रमाणे) तपासा. तिथे तुम्हाला ‘Reason’ (कारण) दिसेल. * जर ‘eKYC Not Done‘ लिहिले असेल, तर eKYC करा. * जर ‘Land Seeding: No‘ लिहिले असेल, तर तलाठी/कृषी सहाय्यक यांना भेटा. * जर ‘Aadhaar-Bank Seeding: No‘ लिहिले असेल, तर बँकेत जा. ही सर्व कारणे दुरुस्त (Correct) केल्यानंतर, तुमचा अडकलेला हप्ता आणि पुढील 21 वा हप्ता, दोन्ही एकत्र जमा होऊ शकतात.

प्रश्न 4: 7/12 (सातबारा) वर एकापेक्षा जास्त नावे (उदा. 4 भाऊ) असल्यास, लाभ कोणाला मिळतो?

उत्तर: हा खूप चांगला प्रश्न आहे. PM Kisan योजनेचा लाभ ‘कुटुंबा’ला मिळतो, व्यक्तीला नाही. जर 7/12 वर 4 भावांची नावे असली, तरी ते 4 ‘कुटुंब’ मानले जातात (जर ते वेगळे राहत असतील आणि त्यांचे रेशन कार्ड वेगळे असेल). या प्रकरणात, चारही भाऊ (जर ते इतर अटी पूर्ण करत असतील) स्वतंत्रपणे ₹6000 साठी अर्ज करू शकतात. त्यांना प्रत्येकी ₹2000 चा हप्ता मिळेल. मात्र, त्यांनी त्यांच्या अर्जात त्यांच्या वाटणीचे क्षेत्र (Area) अचूक टाकणे गरजेचे आहे.

प्रश्न 5: पती आणि पत्नी दोघेही PM Kisan साठी अर्ज करू शकतात का?

उत्तर: नाही. सरकारी नियमावलीनुसार, PM Kisan चा लाभ ‘शेतकरी कुटुंबाला’ दिला जातो (कुटुंब म्हणजे पती, पत्नी आणि 18 वर्षांखालील मुले). पती किंवा पत्नी यापैकी कोणीही एकच (ज्यांच्या नावे जमीन आहे) अर्ज करू शकतो. जर दोघांनीही अर्ज केला आणि लाभ घेतला, तर ते बेकायदेशीर (Illegal) ठरते आणि सरकार कधीही पैसे व्याजासह परत मागू शकते (Recovery).

प्रश्न 6: PM Kisan ची अधिकृत सरकारी वेबसाईट कोणती आहे?

उत्तर: PM Kisan शी संबंधित सर्व कामांसाठी (नवीन नोंदणी, स्टेटस तपासणे, eKYC) फक्त एकाच अधिकृत वेबसाईटचा वापर करा. ती वेबसाईट आहे: https://pmkisan.gov.in/
चेतावणी: इतर कोणत्याही मिळत्या-जुळत्या नावाच्या (Fake) वेबसाईटवर तुमचा आधार किंवा बँक तपशील देऊ नका. फसवणूक होऊ शकते.

प्रश्न 7: मी 2024 मध्ये अर्ज केला, पण एकही हप्ता आला नाही. आता 21 वा हप्ता मिळेल का?

उत्तर: जर तुम्ही 2024 मध्ये अर्ज केला असेल आणि तुमचा अर्ज मंजूर (Approved) झाला असेल, तर तुम्हाला 21 वा हप्ता नक्कीच मिळेल. इतकेच नाही, तर तुमचा अर्ज ज्या दिवशी मंजूर झाला, त्या तारखेपासून मागील सर्व थकीत हप्ते (Arrears) सुद्धा तुम्हाला 21 व्या हप्त्यासोबत मिळू शकतात. तुमचे ‘Beneficiary Status’ तपासा, त्यात तुमचा अर्ज ‘Approved’ झाला आहे की ‘Pending’ आहे ते स्पष्ट दिसेल. ‘Pending’ असल्यास तहसील कार्यालयात पाठपुरावा करा.

प्रश्न 8: eKYC करण्याची काही शेवटची तारीख (Last Date) आहे का?

उत्तर: सरकारने eKYC साठी कोणतीही ‘शेवटची तारीख’ दिलेली नाही, कारण ही एक सतत चालणारी प्रक्रिया (Continuous Process) आहे. पण सरकारने हे ‘अनिवार्य’ (Mandatory) केले आहे. याचा अर्थ, जोपर्यंत तुम्ही eKYC पूर्ण करत नाही, तोपर्यंत तुम्हाला पुढील कोणताही हप्ता (21 वा, 22 वा…) मिळणार नाही. त्यामुळे, 19 नोव्हेंबर 2025 च्या 21 व्या हप्त्यासाठी, तुम्ही 19 नोव्हेंबरच्या आधी कधीही eKYC पूर्ण करणे फायद्याचे ठरेल.

निष्कर्ष (Conclusion)

शेतकरी बंधूंनो, PM किसान योजनेचा 21 वा हप्ता हा तुमच्या हक्काचा पैसा आहे. सरकारने PM Kisan 21th installment date 2025 ही 19 नोव्हेंबर 2025 जाहीर करून आपल्याला तयारी करण्याची संधी दिली आहे.

एक ‘विश्वासू तज्ञ’ म्हणून माझा तुम्हाला शेवटचा सल्ला आहे: या बातमीने फक्त आनंदी होऊ नका, तर ‘कृती’ (Action) करा. आजच, हा लेख वाचून झाल्यावर, तुमचे ‘Beneficiary Status’ तपासा. तुमच्या स्टेटसमध्ये eKYC, Land Seeding, आणि Bank Aadhaar Seeding या तिन्ही गोष्टी ‘Yes‘ आहेत ना, याची खात्री करा.

जर तिन्ही ‘Yes’ असतील, तर 19 नोव्हेंबरला तुमच्या खात्यात ₹2000 नक्की जमा होतील. आणि जर एकही ‘No’ असेल, तर कृपया दिरंगाई करू नका. लगेच संबंधित कार्यालयात (CSC सेंटर, बँक, किंवा तलाठी कार्यालय) जाऊन ती चूक दुरुस्त करून घ्या.

तुमचे हक्काचे पैसे तुमच्यापर्यंत वेळेत पोहोचावेत, हीच सदिच्छा!

अधिकृत स्रोत (Official Source): सर्व माहिती PM Kisan च्या अधिकृत पोर्टल (pmkisan.gov.in) वर आधारित आहे.