मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना Ekyc - शासन परिपत्रक (18 सप्टेंबर 2025) प्रमाणे मार्गदर्शक.
नमस्कार मित्रांनो, आज आपण लाडकी बहीण योजना e-KYC बद्दल शासनाने 18 सप्टेंबर 2025 रोजी काढलेल्या परिपत्रक (GR क्रमांक: मबाहव 2025/प्र.क्र.167/काया-2) च्या अनुषंगाने पूर्ण माहिती पाहणार आहोत. हा लेख GR मध्ये दिलेल्या मजकुरावरून — जसाच्या तसा — तयार केला आहे आणि PDF मधील प्रवाह (flowchart) HTML मध्ये त्याच पद्धतीने रेखाटलेला आहे.
GR मध्ये काय म्हटले आहे? (सारांश — जसाचं तसं)
- महाराष्ट्र शासन, महिला व बाल कल्याण विभागाने दिनांक 18-09-2025 च्या आदेशाद्वारे मुख्यमंत्रि-माझी लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांची पडताळणी व प्रमाणीकरण e-KYC (Aadhaar Authentication) द्वारे करणे मान्य केले आहे. (GR संदर्भ: मबाहव 2025/प्र.क्र.167/काया-2).
- योजनेच्या वेब-पोर्टलवर e-KYC सेवा देण्यात आली आहे व Flowchart (परिपत्रकात दिलेला) प्रमाणे कार्यवाही करावी असे संकेत देण्यात आले आहेत.
- सदर परिपत्रकात देण्यात आलेल्या अटी व संकेतांचे पालन करणे व दिलेल्या कालावधीत e-KYC पूर्ण करणे बंधनकारक ठरविण्यात आले आहे.
e-KYC प्रक्रिया — PDF मधील Flowchart प्रमाणे (तसाच प्रवाह)
टीप (GR प्रमाणे): परिपत्रकामध्ये सूचित केले आहे की दरवर्षी जून महिन्यात या योजनेतील लाभार्थ्यांचे e-KYC करणे बंधनकारक राहणार आहे आणि GR नुसार लाभार्थ्यांनी 2 महिन्यांच्या आत e-KYC पूर्ण करून ठेवावे. GR मध्ये दिलेल्या सूचनांचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक आहे.
कुठे आणि कसे करायचे (Step-by-Step — GR च्या निर्देशानुसार)
- Website उघडा: ladakibahin.maharashtra.gov.in.
- मुखपृष्ठावरील e-KYC बॅनर किंवा लिंक क्लिक करा.
- e-KYC पृष्ठ उघडल्यानंतर आधार क्रमांक व Captcha नोंदवा.
- Aadhaar Authentication साठी संमती देऊन Send OTP करा (GR मध्ये अधोरेखित प्रक्रियेप्रमाणे).
- मोबाईलवर आलेला OTP फॉर्ममध्ये भरून Submit करा.
- जर संस्थेच्या यादीत आधार आढळला तर पुढील declarations/जातीची माहिती भरून Submit करा.
- ई-केवायसी यशस्वी झाल्यानंतर मिळालेला संदेश व acknowledgment slip जतन करा.
अंतिम तारीख व पालनबाध्यता (GR मध्ये केलेले निर्देश)
GR नुसार शासनाने स्पष्ट केले आहे की योजनेतील पात्र लाभार्थींनी दिलेल्या कालावधीत (GR मध्ये निर्देशित 2 महिन्यांच्या आत) e-KYC करणे आवश्यक आहे. GR मध्ये ही अटी आणि कालमर्यादा दिलेली आहे— त्यामुळे स्थानिक कार्यालयांनी व लाभार्थ्यांनी GR प्रमाणे कालमर्यादा पाळावी. GR ची मूळ प्रत आणि संकेतांक (202509181610134730) महाराष्ट्र शासनाच्या मुख्य संकेतस्थळावर उपलब्ध असल्याचे परिपत्रकात नमूद आहे.
पात्रता व आवश्यक कागदपत्रे (GR मध्ये नमूद बाबी — जसाच्या तसा)
- आधार कार्ड (Aadhaar) — e-KYC साठी आधार क्रमांक आवश्यक आहे.
- अर्ज क्रमांक / नोंदणी क्रमांक (जर आधीचा नोंदणी क्रमांक असेल तर).
- Aadhaar-linked मोबाईल नंबर — OTP साठी आवश्यक.
- बँक खाते तपशील (DBT साठी नंतर वापरले जाऊ शकते).
e-KYC करताना येणाऱ्या सामान्य समस्या (GR मध्ये निर्देशित बाबींवरून) आणि उपाय
- OTP न मिळणे: GR मध्ये सूचित केले आहे की OTP प्रमाणित Aadhaar-linked मोबाईलवर पाठवला जाईल. मोबाईल नंबर आधाराशी लिंक आहे की नाही तपासा; नसेल तर जवळच्या सहायता केंद्रातून आधार अपडेशन करा.
- Aadhaar क्रमांक पात्र सूचीमध्ये दिसत नाही: GR मध्ये अशा लाभार्थ्यांसाठी पुढील कायदेशीर/प्रशासकीय प्रक्रिया कशी करावी ते निर्देश आहेत — स्थानिक अधिकाऱ्यांशी संपर्क करावा.
- e-KYC फॉर्म मध्ये त्रुटी: GR मध्ये दिलेल्या Flowchart प्रमाणे पुन्हा तपासून फॉर्म भरा आणि Captcha नीट भरा.
- पती/वडील यांचा Aadhaar तपासणीची गरज: GR प्रमाणे पती/वडील यांचे Aadhaar तपासणे आवश्यक असल्यास ते देखील समन्वयाने करून घ्यावे (OTP द्वारे प्रमाणन).
लाभ आणि कायदेशीर आधार
GR मध्ये स्पष्ट केले आहे की “मुख्यमंत्रि-माझी लाडकी बहीण” योजनेतून जे आर्थिक लाभ हस्तांतरण (Direct Benefit Transfer) द्वारे दिले जातात, त्या लाभार्थ्यांचे e-KYC करूनच पुढील आर्थिक हस्तांतरण निश्चित करता येईल. शासनाने हा कायदेशीर आधारे ठरवलेला आहे आणि हा निर्णय लाभार्थ्यांच्या आर्थिक सुरक्षेसाठी व योजनांचे योग्य वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी आहे.
FAQ — (अधिक प्रश्न) — GR संदर्भात वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- प्र. e-KYC अनिवार्य का केले आहे?
उ: शासन परिपत्रक दिनांक 18-09-2025 नुसार लाभार्थ्यांची पडताळणी व प्रमाणीकरण e-KYC (Aadhaar Authentication) द्वारे करणे मान्य व बंधनकारक करण्यात आले आहे. - प्र. e-KYC कुठे करावे?
उ: अधिकृत संकेतस्थळ — ladakibahin.maharashtra.gov.in (GR मध्ये सूचित केलेले). - प्र. e-KYC साठी काय आवश्यक आहे?
उ: आधार क्रमांक, आधार-linked मोबाईल नंबर (OTP साठी), तसेच अर्ज क्रमांक/नोंदणी क्रमांक आवश्यक असतात. - प्र. माझा आधार सूचीमध्ये नाही तर काय करावे?
उ: GR मध्ये निर्देशित प्राथमिक प्रशासनिक प्रक्रिया पाळा; स्थानिक विभागाशी संपर्क करून पुढील कार्यवाही करा. - प्र. पती/वडील यांच्या आधाराची पडताळणी का करावी लागते?
उ: GR प्रमाणे काही प्रकरणांत कुटुंबाची माहिती व eligibility तपासण्यासाठी पती/वडील यांचे Aadhaar पडताळणे आवश्यक असते. - प्र. e-KYC केल्यानंतर मला काय संदेश मिळेल?
उ: “Success — तुमची e-KYC पडताळणी यशस्वीपणे पूर्ण झाली आहे” असा संदेश येईल व acknowledgment slip मिळेल. - प्र. e-KYC न केल्यास काय होईल?
उ: GR नुसार दिलेल्या कालावधीनंतर e-KYC न करणाऱ्यांना पुढील कार्यवाहीसाठी पात्र मानले जाणार नाही व लाभ देण्यात अडचणी येतील. - प्र. अंतिम तारीख काय आहे?
उ: GR मध्ये निर्देशित 2 महिन्यांच्या आत e-KYC पूर्ण करावे; स्थानिक कार्यालयांकडून आणि अधिकृत पोर्टलवर अंतिम तारीख व माहिती उपलब्ध आहे. - प्र. मी पोर्टलवर e-KYC करताना त्रुटी येत आहे — कोणाशी संपर्क करावा?
उ: स्थानिक जिल्हा महिला व बाल कल्याण कार्यालयाशी किंवा पोर्टलवरील हेल्पलाइन संदर्भानुसार संपर्क करा (GR मध्ये निर्देशित विभाय़िका अनुसार). - प्र. हा GR कुठे उपलब्ध आहे?
उ: महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर व परिपत्रकाच्या संदर्भांकांसह प्रकाशित आहे; GR संदर्भांक: 202509181610134730. - प्र. दरवर्षी e-KYC करावी का?
उ: GR मध्ये उल्लेख आहे की दरवर्षी जून महिन्यात लाभार्थ्यांचे e-KYC करणे बंधनकारक राहील — त्यामुळे वार्षिक तपासणीची सुविधा राखण्यात येणार आहे.
निष्कर्ष
हा लेख शासन परिपत्रक (GR dated 18 सप्टेंबर 2025) मधील माहिती जसाची तशी वापरून तयार केलेला आहे. सर्व पात्र लाभार्थींनी शासकीय सूचनांनुसार e-KYC वेळेत पूर्ण करावे आणि ladkibahin.maharashtra.gov.in वर उपलब्ध सूचना व Flowchart प्रमाणे कार्यवाही करावी.

