विदर्भ मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प (VMDDP Scheme) 2025: पात्रता, ऑनलाइन अर्ज आणि संपूर्ण माहिती
शेतकरी मित्रांनो, विदर्भ आणि मराठवाड्यातील 19 जिल्ह्यांसाठी ही “दुग्ध क्रांती” योजना आहे. यात गाई-म्हशी खरेदीसाठी 50% ते 75% अनुदान, चारा आणि कडबा कुट्टीसाठी 100% पर्यंत लाभ दिला जातो. अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन असून, यासाठी vmddp portal वर नोंदणी करणे आवश्यक आहे. अर्ज 24 तास सुरू आहेत.
जय शिवराय मित्रांनो! जर तुम्ही विदर्भ किंवा मराठवाड्यातील शेतकरी असाल आणि दुग्ध व्यवसायातून प्रगती करू इच्छित असाल, तर तुमच्यासाठी राज्य शासनाने ‘विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा-२’ (VMDDP Scheme) सुरू केला आहे.
सरकारी अधिकारी म्हणून सांगायचे तर, ही योजना केवळ अनुदान वाटप नाही, तर दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांच्या हाताला शाश्वत काम देण्याचा हा प्रयत्न आहे. पण एक ‘सामान्यांचा मित्र’ म्हणून मला माहित आहे की, सरकारी जीआर वाचून अनेक गोष्टी समजत नाहीत. म्हणून, आज आपण ही योजना अत्यंत सोप्या भाषेत, अगदी तज्ज्ञांच्या नजरेतून समजून घेऊया.
योजनेचा मुख्य उद्देश आणि व्याप्ती
ही योजना विदर्भ आणि मराठवाड्यातील एकूण 19 जिल्ह्यांमध्ये राबवली जात आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे कमी दुधाळ जनावरे आहेत, त्यांना अधिक उत्पन्न मिळवून देणे आणि दूध उत्पादनात वाढ करणे हे याचे मुख्य ध्येय आहे.
महत्वाचे हायलाईट्स (Key Highlights)
| घटक | तपशील |
|---|---|
| योजनेचे नाव | विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा २ |
| लाभार्थी | विदर्भ व मराठवाड्यातील दूध उत्पादक शेतकरी |
| प्रमुख लाभ | दुधाळ जनावरे (50% अनुदान), कालवड (75% अनुदान), चारा व कडबा कुट्टी |
| अर्ज करण्याची पद्धत | ऑनलाइन (Online Mode Only) |
| अधिकृत वेबसाइट | www.vmddp.com |
| अर्जाची मुदत | वर्षभर, 24 तास खुले |
योजनेचे प्रमुख घटक आणि अनुदान
या योजनेत एकूण 9 प्रकारचे वेगवेगळे लाभ मिळतात. तुम्हाला नेमका कशाचा फायदा घ्यायचा आहे, ते खालीलप्रमाणे तपासा:
१. दुधाळ गाई/म्हशींचे वाटप
ज्या शेतकऱ्यांना नवीन गाय किंवा म्हैस घ्यायची आहे, त्यांच्यासाठी हा घटक आहे.
- लाभ: 8 ते 10 लिटर दूध उत्पादन क्षमता असलेली 1 गाय किंवा म्हैस.
- खर्च मर्यादा: 1,00,000 रुपये (जास्तीचा खर्च तुम्हाला करावा लागेल).
- अनुदान: 50% किंवा जास्तीत जास्त 50,000 रुपये (जे कमी असेल ते).
- अटी:
- शेतकऱ्याकडे आधीच किमान 1 दुधाळ गाय किंवा म्हैस असावी.
- जनावराला डिजिटल ट्रॅकिंग कॉलर (Digital Tracking Collar) लावणे बंधनकारक आहे.
- 3 वर्षांचा विमा आणि 3 महिने जिल्हा संघ किंवा सहकारी केंद्रावर दूध घालणे आवश्यक.
२. गाभण कालवडीचे वाटप
हा या योजनेतील सर्वात फायदेशीर घटक मानला जातो. यात उच्च प्रतीची, ‘Sexed Sorted Semen’ द्वारे जन्मलेली कालवड मिळते.
- घटक: 7 महिन्यांची गाभण कालवड.
- किंमत: 2,10,000 रुपये.
- लाभार्थी हिस्सा: फक्त 52,500 रुपये (25%).
- सरकारी अनुदान: 1,57,500 रुपये (75%).
- पात्रता: शेतकऱ्याकडे किमान 5 दुधाळ जनावरे असणे आवश्यक आहे.
३. पशुखाद्य आणि पूरक आहार
तुमच्या जनावरांचे दूध आणि फॅट वाढवण्यासाठी शासन अनुदान देते:
- पशुप्रजनन पूरक खाद्य: गाय/म्हैस व्याल्यानंतर 60 ते 120 दिवसांसाठी. अनुदान 25%. (प्रति दिन 5 किलो).
- फॅट व एसएनएफ वर्धक: व्याल्यानंतर 90 दिवसांपर्यंत. अनुदान 25%. (प्रति दिन 250 ग्रॅम).
४. चारा विकास आणि यांत्रिकीकरण
दुधाळ जनावरांसाठी चारा महत्वाचा आहे, यासाठी 100% पर्यंत अनुदान आहे:
- बहुवार्षिक चारा बियाणे: 6000 रुपयांचे बियाणे किंवा ठोंबे मोफत (100% अनुदान). यासाठी 1 एकर जमीन आणि किमान 3 जनावरे असणे आवश्यक.
- विद्युत कडबाकुट्टी: 15,000 रुपयांच्या मर्यादेत 50% अनुदान. किमान 3 दुधाळ जनावरे आवश्यक.
- मुरघास (Silage): एका जनावराला दिवसाला 5 किलो (3 महिन्यांसाठी). अनुदान 3 रुपये प्रति किलो.
पात्रता निकष
Fact-Checker म्हणून सल्ला: बरेच अर्ज रिजेक्ट होतात कारण पात्रता नीट वाचली जात नाही. खालील गोष्टी तुमच्याकडे आहेत का ते तपासा:
- तुम्ही विदर्भ किंवा मराठवाड्यातील रहिवासी असावे.
- ज्या घटकासाठी अर्ज करायचा आहे, त्यानुसार तुमच्याकडे जनावरे असावीत. (उदा. गाईसाठी किमान 1, कडबाकुट्टीसाठी किमान 3).
- एका कुटुंबातील एकाच व्यक्तीला लाभ मिळेल.
- तुमचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे अत्यंत गरजेचे आहे.
- दूध विक्री केल्याचे प्रमाणपत्र (खाजगी किंवा सहकारी डेरीचे) तुमच्याकडे असावे.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रांचे फोटो काढून मोबाईलमध्ये सेव्ह करून ठेवा:
- आधार कार्ड (मोबाईल नंबर लिंक असलेला).
- राशन कार्ड.
- 7/12 उतारा (जमीन धारणा दाखवण्यासाठी).
- बँक पासबुक.
- कुटुंबातील इतर सदस्यांचे आधार क्रमांक.
- महत्वाचे: तुमच्या सध्याच्या दुधाळ जनावरांचे बिल्ला क्रमांक (Ear Tag Numbers).
- दूध विक्रीचे प्रमाणपत्र.
अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step)
मित्रांनो, vmddp scheme चा अर्ज भरण्यासाठी सायबर कॅफेमध्ये जाण्याची गरज नाही. तुम्ही घरबसल्या मोबाईलवरूनही अर्ज करू शकता. खालील पायऱ्या फॉलो करा:
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया:
Step 1: अधिकृत पोर्टलवर जा
Google वर “vmddp com” सर्च करा किंवा थेट https://vmddp.com या लिंकवर क्लिक करा.
Step 2: नोंदणी करा
होमपेजवर “नवीन अर्जदार नोंदणी” असा पर्याय दिसेल. तिथे तुमचा आधार नंबर आणि मोबाईल नंबर टाकून OTP व्हेरिफाय करा.
Step 3: वैयक्तिक माहिती भरा
तुमचे नाव, पत्ता, बँक तपशील आणि रेशन कार्डची माहिती भरा. लक्षात ठेवा, कुटुंबातील इतर सदस्यांचे आधार क्रमांक देणे बंधनकारक आहे.
Step 4: जनावरांची माहिती
तुमच्याकडे असलेल्या जनावरांचे “बिल्ला क्रमांक” (Tag Numbers) अचूक टाका. जर हे चुकीचे असतील, तर अर्ज थेट बाद होतो.
Step 5: कागदपत्रे अपलोड करा
वर सांगितलेली कागदपत्रे स्पष्ट दिसतील अशी अपलोड करा आणि फॉर्म सबमिट करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. अर्ज करण्यासाठी शेवटची तारीख काय आहे?
या योजनेसाठी सध्या तरी कोणतीही अंतिम तारीख नाही. अर्ज करण्याची प्रक्रिया वर्षभर आणि दिवसाचे 24 तास सुरू असते.
२. मी खाजगी डेरीला दूध घालतो, मला लाभ मिळेल का?
होय, नक्कीच! नियमावलीनुसार दूध संकलन केंद्र असा उल्लेख आहे, त्यामुळे तुम्ही दूध विक्री करत असल्याचा पुरावा देणे आवश्यक आहे.
३. एका गावात किती लोकांना लाभ मिळेल?
योजनेच्या अटींनुसार लाभार्थी निवडीचे निकष आहेत, पण एका कुटुंबातील एकाच व्यक्तीला लाभ मिळेल हे स्पष्ट आहे.
४. अर्ज कोठून करता येईल?
तुम्ही स्वतःच्या घरून, ग्रामपंचायत कार्यालयातून किंवा दूध संकलन केंद्रावरून ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज करू शकता.
—निष्कर्ष
शेतकरी मित्रांनो, विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प ही तुमच्यासाठी एक सुवर्णसंधी आहे. केवळ 50,000 रुपयांत लाखाची गाय किंवा म्हैस मिळवणे आणि सोबत चारा व औषधांचे अनुदान मिळवणे, हे अर्थकारणाला नक्कीच गती देईल.
माझा सल्ला: अर्ज करताना जनावरांचे टॅग नंबर आणि बँक खाते क्रमांक दोनदा तपासा. छोटीशी चूक तुमचा हक्काचा लाभ घालवू शकते.
